มะเร็งตับ มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ ต่างกันอย่างไร
มะเร็งตับ (Hepatocellular Carcinoma; HCC) และ มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ (Intrahepatic Cholangiocarcinoma; ICC) เป็นโรคมะเร็งที่เกิดขึ้นภายในตับ แต่มีความแตกต่างกันอย่างมากในด้านจุดกำเนิด สาเหตุ อาการ การวินิจฉัย และการรักษา การเข้าใจความแตกต่างเหล่านี้สามารถช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลที่เหมาะสมมากขึ้น
ความแตกต่างสำคัญระหว่างมะเร็งตับและมะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ
មហារីកថ្លើម
- ต้นกำเนิด : เกิดจากเซลล์ตับ (hepatocytes) ที่กลายพันธุ์
- สาเหตุหลัก : ตับแข็ง (Cirrhosis),ไวรัสตับอักเสบ B/C, การดื่มแอลกอฮอล์เรื้อรัง
มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ
- ต้นกำเนิด : เกิดจากเซลล์เยื่อบุท่อน้ำดีภายในตับ
- สาเหตุหลัก : การติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ, นิ่วในท่อน้ำดี, โรคตับเรื้อรัง
อาการของมะเร็งตับและมะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ
มะเร็งตับ (HCC)
- อาการมักแสดงในระยะท้าย
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ตาเหลือง
- ท้องโตจากน้ำในช่องท้อง
- อ่อนเพลียเรื้อรัง
- ปวดบริเวณใต้ชายโครงขวา
มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ (ICC)
- อาการแสดงชัดเจนตั้งแต่ระยะต้น
- ปวดท้องรุนแรงบริเวณตับ
- ตาเหลืองและคันผิวหนัง
- น้ำหนักลดผิดปกติ
- อาจมีไข้ต่ำๆ เรื้อรัง
การวินิจฉัยโรค
มะเร็งตับ (HCC)
- ตรวจอัลตราซาวนด์ตับ
- CT หรือ MRI พร้อมฉีดสีเพื่อดูพยาธิสภาพของก้อนมะเร็ง
- ตรวจ AFP (Alpha-fetoprotein) เพื่อช่วยระบุภาวะมะเร็งตับ
มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ (ICC)
- CT หรือ MRI เพื่อดูรายละเอียดของท่อน้ำดu
- ตรวจ MRCP (Magnetic Resonance Cholangiopancreatography) เพื่อดูโครงสร้างของท่อน้ำดี
- ตรวจค่ามะเร็ง CA 19-9 ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ที่สำคัญของมะเร็งทางเดินน้ำดี
แนวทางการรักษา
1. มะเร็งตับ (HCC)
ระยะเริ่มต้น
- การผ่าตัดตับ (Liver Resection) – กรณีที่ก้อนมะเร็งยังอยู่ในระยะจำกัด
- RFA (Radiofrequency Ablation) – การจี้ก้อนมะเร็งด้วยคลื่นความถี่วิทยุ
- การปลูกถ่ายตับ (Liver Transplantation) – ทางเลือกที่มีโอกาสรักษาหายสูง
ระยะลุกลาม
- TACE (Transarterial Chemoembolization) – ฉีดยาเคมีบำบัดเข้าสู่หลอดเลือดตับ
- Targeted Therapy – ยา Sorafenib หรือ Lenvatinib
- Immunotherapy – ยา Atezolizumab + Bevacizumab
2. มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ (ICC)
ระยะเริ่มต้น
- การผ่าตัดมะเร็งตับ (Liver Surgery) – เป็นวิธีรักษาหลัก แต่ใช้ได้เฉพาะในกรณีที่ก้อนมะเร็งยังจำกัดอยู่ในตับ
ระยะลุกลาม
- เคมีบำบัด (Chemotherapy) – ยาหลักที่ใช้คือ Gemcitabine + Cisplatin
- Targeted Therapy – กรณีที่มีการกลายพันธุ์ของยีน อาจใช้ Pemigatinib หรือ Infigratinib
พยากรณ์โรค
มะเร็งตับ (HCC)
- หากตรวจพบในระยะเริ่มต้นอัตราการรอดชีวิต 5 ปี อยู่ที่ 50–70%
- หากพบในระยะลุกลาม อัตราการรอดชีวิตอาจต่ำกว่า 10%
มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ (ICC)
- มักพบในระยะลุกลาม ทำให้อัตรารอดชีวิตต่ำกว่ามะเร็งตับ
- อัตราการรอดชีวิต 5 ปี อยู่ที่เพียง 10–30%
สรุป: ความแตกต่างระหว่างมะเร็งตับและมะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ
- มะเร็งตับ เกิดจากเซลล์ตับ โดยมักเกี่ยวข้องกับไวรัสตับอักเสบและตับแข็ง
- มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับ เกิดจากเซลล์เยื่อบุท่อน้ำดีภายในตับ และเกี่ยวข้องกับพยาธิใบไม้ตับและนิ่วในท่อน้ำดี
- แนวทางการรักษา แตกต่างกัน โดยมะเร็งตับสามารถใช้ Targeted Therapy และ Immunotherapy ได้ ในขณะที่มะเร็งทางเดินน้ำดีในตับมักใช้เคมีบำบัดเป็นหลัก
หากคุณมีปัจจัยเสี่ยง หรือมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ
