สารชี้บ่งมะเร็ง เครื่องมือในการตรวจวินิจฉัย

สารชี้บ่งมะเร็ง หรือที่เรียกว่า Tumor Markers คือสารที่ผลิตโดยเซลล์มะเร็งหรือเนื้อเยื่อในร่างกายเพื่อตอบสนองต่อการเจริญเติบโตของมะเร็ง ค่าสารเหล่านี้สามารถพบได้ในเลือด, ปัสสาวะ, หรือเนื้อเยื่อร่างกาย และถูกใช้เป็นเครื่องมือในการวินิจฉัย, ตรวจติดตามผลการรักษา, และตรวจหาโอกาสที่มะเร็งจะกลับมาเกิดใหม่

ค่ามะเร็ง (Tumor Markers) ที่ใช้บ่อย

สารชี้บ่งมะเร็งมีหลายชนิด ขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็ง แต่ละค่าจะบ่งบอกถึงมะเร็งบางประเภทที่เกี่ยวข้อง ซึ่งตัวอย่างที่ใช้บ่อยได้แก่ 

1. CEA (Carcinoembryonic Antigen)

• ใช้ในการติดตามและวินิจฉัยมะเร็งลำไส้ใหญ่, มะเร็งปอด, มะเร็งเต้านม, และมะเร็งตับอ่อน
• ระดับสูงของ CEA อาจบ่งบอกถึงการแพร่กระจายหรือการลุกลามของมะเร็ง

2. CA-125

• ใช้ตรวจมะเร็งรังไข่ และใช้ในการติดตามผลการรักษาหลังจากการผ่าตัดหรือการทำเคมีบำบัด
• ระดับสูงของ CA-125 อาจบ่งบอกถึงการกลับมาเป็นซ้ำของมะเร็งรังไข่

3. PSA (Prostate-Specific Antigen)

• เป็นค่าสำหรับมะเร็งต่อมลูกหมาก ใช้ในการตรวจคัดกรองและติดตามผลการรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก
• ค่าที่สูงขึ้นของ PSA อาจบ่งชี้ถึงการเกิดมะเร็งหรือการลุกลามของมะเร็งในต่อมลูกหมาก

4. AFP (Alpha-fetoprotein)

• ใช้ตรวจมะเร็งตับและมะเร็งอัณฑะ
• ระดับ AFP สูงอาจบ่งบอกถึงมะเร็งตับหรือเนื้องอกในระบบสืบพันธุ์

5. CA 19-9

• ใช้ตรวจติดตามผลการรักษามะเร็งตับอ่อนและมะเร็งระบบทางเดินน้ำดี
• ระดับ CA 19-9 สูงอาจบ่งบอกถึงมะเร็งตับอ่อนหรือมะเร็งในระบบทางเดินน้ำดี

6. HER2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2)

• ใช้ในการตรวจมะเร็งเต้านมที่มีการแสดงตัวรับ HER2 บนเซลล์
• หากพบว่ามีการแสดงตัวรับ HER2 สูง การรักษาด้วยยาพุ่งเป้า เช่น Trastuzumab จะเป็นทางเลือกที่ดี
•