มะเร็งไต สังเกตให้ไว รักษาให้ทัน

อาการที่ควรระวัง

• เลือดในปัสสาวะ (Hematuria) มักปรากฏเป็นสีชมพู แดง หรือคล้ำ
• ปวดเอวหรือปวดบริเวณด้านข้าง โดยไม่ได้เกิดจากการบาดเจ็บ
• ก้อนหรือเนื้องอกบริเวณท้องน้อย/เอว ซึ่งอาจคลำได้เอง
• ไข้เรื้อรัง, เหนื่อยล้า, เบื่ออาหาร, น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• อาการแทรกซ้อนเชิงระบบ เช่น โลหิตจาง หรือภาวะ paraneoplastic (เช่น ความดันเลือดสูง, แคลเซียมในเลือดสูง)

อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่น เช่น นิ่ว ไตอักเสบ แต่ควรปรึกษาแพทย์หากมีอาการแบบนี้นานกว่า 2 สัปดาห์

การวินิจฉัยและตรวจวินิจฉัย

1. ตรวจร่างกาย & สัมภาษณ์ประวัติ — แพทย์จะตรวจคลำก้อน สอบถามอาการ
2. ตรวจปัสสาวะ & เลือด — เพื่อตรวจหาฮีมาเทอเรีย โลหิตจาง และภาวะอื่น ๆ
3. ภาพถ่ายรังสี — ใช้ Ultrasound, CT scan, MRI เพื่อดูขนาดและตำแหน่งก้อนเนื้อ
4. Biopsy (กรณีจำเป็น) — เพื่อวิเคราะห์ชนิดเซลล์มะเร็งในห้องปฏิบัติการ
5. การแบ่งระยะ (Staging) — แบ่งระดับจาก I–IV โดยประเมินว่ากระจายหรือไม่

การรักษาตามระยะมะเร็ง

ระยะ I–II (Tumor ในไตเท่านั้น)

• Active surveillance: สำหรับก้อนเล็กมาก (<4 cm) หากไม่มีอาการ
• ការវះកាត់:
  • Partial nephrectomy (ตัดเฉพาะส่วนของไต) เมื่อก้อนขนาดเล็กและต้องการเก็บไต
  • Radical nephrectomy (ผ่าตัดไตทั้งหลัง) เมื่อก้อนใหญ่หรืออยู่กึ่งกลางไต
• การใช้ยาร่วมหลังผ่าตัด: เช่น pembrolizumab เพื่อช่วยลดการกลับมาอีก
• ตัวเลือกอื่น: ใช้ Cryotherapy, RFA หรือ Radiation (SBRT) สำหรับผู้ไม่สามารถผ่าตัดได้

ระยะ III (ลุกลามใกล้ไต หรือถึงต่อมน้ำเหลือง)

• ผ่าตัดหลัก: โดยปกติเลือก Radical nephrectomy พร้อมตัดต่อมน้ำเหลือง
• อาจใช้ Pembrolizumab หรือ Sunitinib (หลังผ่าตัด)
• ผู้ไม่สามารถผ่าตัดได้: พิจารณา Radiation, Ablation หรือ Treatment stage IV

ระยะ IV หรือก้อนกระจาย (Metastatic)

• ทางเลือกหลัก: ยา Immunotherapy และ Targeted therapy เช่น nivolumab, pembrolizumab, sunitinib, sorafenib
• ขึ้นกับกรณี:
  • หากก้อนหลักกับเมตาสเตสเล็กน้อย — อาจผ่า Cytoreductive nephrectomy และ/หรือตัดเมตาสเตส
  • หากก้อนใหญ่หรือไม่ผ่าตัด — เน้นยาเป็นหลัก
• การรักษาเชิงประคับประคอง (Palliative care): ผ่อนคลายอาการ เช่น ปวด เลือดออก
• เข้าร่วม Clinical trials: ยาแบบใหม่ เช่น personalized vaccine เพิ่มโอกาส ไม่ก่อผลข้างเคียงรุนแรง