มะเร็งเต้านมลุกลามสมอง อาการที่ต้องรู้

มะเร็งเต้านมสามารถแพร่กระจายไปยังอวัยวะต่าง ๆ ได้ โดยตำแหน่งที่พบบ่อย คือ กระดูก ปอด ตับ และสมอง สำหรับการแพร่กระจายสู่สมอง (Brain Metastasis) ในผู้ป่วยที่เพิ่งมาพบแพทย์ครั้งแรกพบได้น้อยมาก ส่วนใหญ่เกิดในผู้ป่วยที่เคยรักษาแล้วและมีโรคกลับเป็นซ้ำจนเข้าสู่ระยะแพร่กระจาย

บทความนี้สรุปปัจจัยเสี่ยง อาการ วิธีตรวจ และแนวทางรักษาที่ทันสมัย เพื่อให้ผู้ป่วยและครอบครัวเข้าใจโรคอย่างถูกต้อง

มะเร็งเต้านมแพร่กระจายสู่สมองเกิดขึ้นได้อย่างไร?

โดยทั่วไปการกระจายไปสมองมักเกิดในระยะลุกลามมาก และอาจกระจายเฉพาะที่สมองหรือกระจายร่วมกับอวัยวะอื่น ๆ

ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยที่มีมะเร็งแพร่กระจายไปสมอง จะพบหลายตำแหน่งพร้อมกัน ตำแหน่งที่พบบ่อย ได้แก่

• Cerebellum (สมองส่วนควบคุมการทรงตัว)
• Frontal lobe (สมองส่วนหน้า)

ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ

ปัจจัยที่มีผลมากที่สุด คือ ชนิดของมะเร็ง

ชนิดที่เสี่ยงสูง

• HER2-positive breast cancer
• Triple-negative breast cancer

ปัจจัยอื่น ๆ

• ระยะเริ่มต้นเป็นระยะ 2–3
• มะเร็งเกรดสูง (High grade) เซลล์แบ่งตัวเร็ว
• ก้อนใหญ่ และมีต่อมน้ำเหลืองตั้งแต่แรก
• ได้รับการรักษาไม่ครบถ้วนหรือไม่เหมาะสม

อาการของมะเร็งเต้านมลุกลามสู่สมอง

บางรายไม่มีอาการเลย และตรวจพบจากภาพสแกนสมอง แต่ส่วนใหญ่จะมีอาการดังนี้

1) ปวดศีรษะ (พบได้ ~35%)

• ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ
• ปวดมากตอนนอนราบ / ตื่นเช้า
• ไอหรือจามแล้วปวดมากขึ้น
• หากปวดต่อเนื่องเกิน 7–10 วัน ควรรีบพบแพทย์

2) เวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน

• อาเจียนเฉียบพลันโดยไม่มีอาการนำ
• อาการแย่ลงเมื่อนอนราบ
• ไม่ดีขึ้นแม้ทานยาแก้อาเจียน
  

3) เดินเซ แขนขาอ่อนแรง

• มักเป็นข้างเดียว
• เสียการทรงตัว
• ชา เจ็บแปลบ
• กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้

4) อาการทางสายตา

• เห็นภาพซ้อน
• ภาพเบลอ
• เห็นแสงวูบ
• บางรายสูญเสียการมองเห็น
  

5) อาการชัก

• ชักเกร็งทั้งตัว
• แขนขากระตุกบางส่วน
• หมดสติ
• หรือเหม่อลอยชั่วคราว

การตรวจวินิจฉัย

MRI Brain (แม่นยำที่สุด)

การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเป็นมาตรฐานที่ให้รายละเอียดดีที่สุด

CT Brain

อาจใช้ในบางกรณี แต่ตรวจพบก้อนขนาดเล็กได้น้อยกว่า MRI