มะเร็งเต้านม ต้องมีประวัติครอบครัวจริงไหม?

หนึ่งในคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับရင်သားကင်ဆာ คือ “โรคนี้ต้องเกิดในคนที่มีญาติเป็นมาก่อนเท่านั้นหรือไม่?”

หลายคนกังวลว่า หากไม่มีประวัติครอบครัวก็ไม่จำเป็นต้องตรวจคัดกรอง แต่ในความเป็นจริง แนวคิดนี้ไม่ถูกต้องทั้งหมด บทความนี้จะอธิบายข้อเท็จจริงทางการแพทย์เกี่ยวกับพันธุกรรม ความเสี่ยง และความเชื่อที่พบบ่อย เพื่อช่วยให้เข้าใจโรคได้อย่างถูกต้อง

มะเร็งเต้านมเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมมากแค่ไหน?

แม้ว่าประวัติครอบครัวจะเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญ แต่ရင်သားကင်ဆာจากพันธุกรรมพบเพียงประมาณ 5–10% เท่านั้นของผู้ป่วยทั้งหมด

กรณีที่เกี่ยวข้องกับพันธุกรรม มักเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน เช่น BRCA1, BRCA2 กลุ่มนี้เรียกว่า Hereditary Breast Cancer ซึ่งมักพบลักษณะดังนี้

• เป็นมะเร็งตั้งแต่อายุน้อย
• มีคนในครอบครัวหลายคนเป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่
• อาจเป็นมะเร็งสองข้าง

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม

แล้วมะเร็งเต้านมอีก 90% เกิดจากอะไร?

ผู้ป่วยส่วนใหญ่เกิดจากปัจจัยด้านฮอร์โมน อายุ และพฤติกรรมสุขภาพมากกว่าพันธุกรรม เช่น

• อายุเพิ่มขึ้น (พบมากหลังอายุ 40 ปี)
• การได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นเวลานาน
• น้ำหนักเกินหรือไขมันสะสมสูง
• ขาดการออกกำลังกาย
• ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
• เริ่มมีประจำเดือนเร็ว หรือหมดประจำเดือนช้า
• ไม่มีบุตร หรือมีบุตรช้า
  

ดังนั้น แม้ไม่มีประวัติครอบครัวก็ยังสามารถเป็นมะเร็งเต้านมได้

ใครควรระวังและพิจารณาตรวจยีนพันธุกรรม?

ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยง หากมีลักษณะดังต่อไปนี้

• มีญาติสายตรง (แม่ พี่สาว น้องสาว ลูกสาว) เป็นมะเร็งเต้านม
• มีญาติเป็นมะเร็งรังไข่
• ตรวจพบมะเร็งเต้านมตั้งแต่อายุน้อย (<40 ปี)
• มีหลายคนในครอบครัวเป็นมะเร็งชนิดเดียวกัน
• เป็นมะเร็งเต้านมชนิด Triple-negative ในวัยอายุน้อย
  

การตรวจยีนช่วยวางแผนการคัดกรองและป้องกันได้แม่นยำมากขึ้น