“ကင်ဆာ” ကို သေစေနိုင်တဲ့ အကြောင်းရင်းကို သိအောင်လုပ်ပါ။

နှစ်တိုင်း ဖေဖော်ဝါရီလ 4 ရက်နေ့ဆိုတာ သင်သိပါသလား။ ကမ္ဘာ့ကင်ဆာနေ့ဖြစ်သည်။ ကင်ဆာသည် သေဆုံးရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ လူတော်တော်များများက ဒီရောဂါကို ကောင်းကောင်းမသိကြသေးပါဘူး။ ထို့ကြောင့် သူ့ကိုယ်သူ ဖြစ်လာနိုင်မည်ဟု မမျှော်လင့်ထားပေ။ ဒီနေ့တော့ ကင်ဆာရောဂါအကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိအောင် ပြောပြချင်ပါတယ်။

ကင်ဆာသည် သေစေသော နံပါတ် ၁ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာ့အသိုင်းအဝန်းသည် ကင်ဆာရောဂါကို ပိုမိုအာရုံစိုက်လာကြသည်။ ကင်ဆာရောဂါသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူများကို နှစ်စဉ်သေဆုံးနှုန်း တိုးလာစေသည်။ ကင်ဆာရောဂါအန္တရာယ်များကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူများသိရှိစေရန်။ ပြည်သူများ မိမိတို့၏ ကျန်းမာရေးကို အထူးဂရုပြုကြရန် လှုံ့ဆော်မှုများလည်း ပါဝင်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကင်ဆာရောဂါ တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့တို့က ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့ကို ကမ္ဘာ့ကင်ဆာနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကင်ဆာရောဂါသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် နှစ်စဉ် လူပေါင်း ဆယ်သန်းကျော် သေဆုံးရသည့် နံပါတ် ၁ အကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိပြီးနောက် ထက်ဝက်ကျော်ရှိကြောင်း၊ အသက် 30 မှ 69 နှစ်ကြား လူများသည် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးကြသည်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများကြားတွင် ရောဂါများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာကြောင်း သုံးသပ်ခြင်း။ ဒါဟာ ခေတ်မီတဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံကြောင့်လည်း အရင်ကနဲ့ မတူပါဘူး။

ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် ကင်ဆာသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ဆက်တိုက် သေဆုံးရသည့် နံပါတ် ၁ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးရ အချက်အလက်များအရ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တစ်နှစ်လျှင် လူပေါင်း ၆၇၀၀၀ ကျော် သို့မဟုတ် တစ်နာရီလျှင် ပျမ်းမျှ လူ ၈ ဦးခန့် သေဆုံးကြပြီး တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ လူနာသစ် ၁၂၀၀၀၀ ခန့် တွေ့ရှိရသည်။ အမျိုးသားများတွင် အဖြစ်များဆုံး ရောဂါများမှာ အသည်းနှင့် သည်းခြေ၊ ပြွန်ကင်ဆာ။အဆုတ်ကင်ဆာ၊အူမကြီးကင်ဆာ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ ရင်သားကင်ဆာ နှင့် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာတို့ဖြစ်သည်။ အသည်းနှင့် သည်းခြေပြွန်ကင်ဆာ၊ အဆုတ်ကင်ဆာနှင့် အူမကြီးကင်ဆာ စသည်တို့ဖြစ်သည်။

ကင်ဆာကိုဘာတွေကဖြစ်စေသလဲ

ကင်ဆာ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ဖြစ်စေသော အဓိက အကြောင်းအရင်းများမှာ ပြင်ပ အကြောင်းတရားများ ဖြစ်သည်။ လူအများစုနားလည်သလောက် မိသားစုတွင် မျိုးရိုးဗီဇကိစ္စမဟုတ်ပါ။ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို ဖြစ်စေသော အပြုအမူများဖြစ်သည့် ပြင်ပအကြောင်းတရားများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

• အသားကင်၊ ကြော်စား၊ အဆီများသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း အပြုအမူ သို့မဟုတ် ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများကို စားပါ။
• ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း။
• မူးရူးသောက်စား
• စိတ်ဖိစီးမှု
• ဓာတ်ရောင်ခြည်ထိတွေ့မှု
• ဗိုင်းရပ်စ်များ၊ ဘက်တီးရီးယားများ၊ ကပ်ပါးပိုးများနှင့် ကူးစက်ခြင်း။
• ကိုယ်ခံအားစနစ် ချို့ယွင်းချက်
• အဝလွန်ခြင်း။
• လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ဘူး။
• လတ်ဆတ်သော သစ်သီးများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို မစားပါနှင့်

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အချို့သောကင်ဆာအမျိုးအစားများသည် ရောဂါလက္ခဏာမပြတတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

อย่างที่รู้กันดีอยู่แล้วว่าโรคมะเร็งจะเริ่มก่อตัวในร่างกาย มะเร็งบางชนิดอาจไม่มีความผิดปกติของร่างกายใดๆ ให้เห็น ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดก็คือการการตรวจคัดกรอง (Screening for cancer) เป็นการตรวจโรคในระยะต้น สามารถรักษาโรคเหล่านี้ได้ ปัจจุบันการตรวจคัดกรองมีประสิทธิผลสูงทั้งโรคมะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ အဆုတ်ကင်ဆာ และသားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ เป็นต้น

စောစီးစွာသိရှိနိုင်ခြင်း၊ အချိန်မီကုသခြင်း။

ယခုခေတ်တွင် ကင်ဆာရောဂါကို ဆောလျင်စွာ ကုသနိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သင်သည် စစ်ဆေးမှုခံယူရန် သွားလျှင် မူမမှန်မှုများ ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် တွေ့ရှိပါက ဆရာဝန်ထံ အမြန်ကုသမှုခံယူပါ။ ထို့ကြောင့် လူတိုင်း သတိထား၍ ရောဂါစစ်ဆေးခြင်း ၊ အထူးသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ် ကြံ့ခိုင်မှုနှင့် အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် ဖျားနာမှုများကို လျော့ပါးစေရန်အတွက် နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကို အထူးဂရုပြုဆောင်ရွက်ပါ။

အမျိုးသားများအတွက်၊ သင်သည် ဆေးလိပ်သောက်သူ သို့မဟုတ် ပျမ်းမျှသက်တမ်း နှစ် 20 ကျော်နှင့် တစ်နေ့လျှင် 1 ထုပ်ထက်ပို၍ ဆေးလိပ်သောက်ပါက အဆုတ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းထက် အဆုတ်ကင်ဆာရှိမရှိ စစ်ဆေးသင့်သည်။

အမျိုးသမီးလူနာများအတွက် အကယ်၍ သင်သည် အသက် 40 ကျော်ပါက၊ ပုံမှန်ရင်သားကို ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးခြင်းအပြင် ဆရာဝန်၏စစ်ဆေးမှုနှင့် ရင်သားဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်းတို့ကို 1-2 နှစ်တစ်ကြိမ် ပြုလုပ်သင့်သည်။ စစ်ဆေးရန်အတွက် အာထရာဆောင်းကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ စစ်ဆေးမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပါ။

အသက် 50 နှစ်အထက် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီး နှစ်ဦးစလုံးသည် အူမကြီးကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။ အထူးသဖြင့် နီးစပ်သော ဆွေမျိုးများ၏ ရာဇဝင်ရှိလျှင်။ အူမကြီးကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်းအတွက် အကြံဉာဏ်ရယူရန် အကြံပြုထားသည်။ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါက အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးနှုန်းကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

သည်းခြေပြွန်ကင်ဆာအတွက် အသည်းရောင် အသားဝါ စီပိုး ကူးစက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါလက္ခဏာများ မပြသေးသော အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိပါက ကာကွယ်ကုသနိုင်သော ကင်ဆာအမျိုးအစားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ သည်းခြေပြွန်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေအုပ်စုမှာ အသက် ၄၀ နှစ်နှင့်အထက် လူများ၊ အရှေ့မြောက်ဒေသမှ လူများဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ မချက်ပြုတ်ရသေးသော ရေချိုငါးများကို စားသုံးဖူးသော ရာဇဝင်ရှိခြင်း သို့မဟုတ် အသည်းရောင် အသားဝါ စီပိုး ကူးစက်မှု ရာဇဝင် ရှိဖူးသူ အသည်းကို အာထရာဆောင်းရိုက်ပြီး စစ်ဆေးမှုခံယူရင် ဒဏ်ရာတွေ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် biliary duct ပတ်လည်ရှိ အမြှေးပါးများ။ ဤလူနာအုပ်စုကို သည်းခြေပြွန်ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားသည်ဟု ခေါ်သည်။ ဆရာဝန်များနှင့် လူနာများသည် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ကင်ဆာရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ခြေကို တိုးမြင့်လာစေရန် ၆ လတစ်ကြိမ် အာထရာဆောင်းပြန်လုပ်ခြင်းဖြင့် ဤအန္တရာယ်များသောအုပ်စုကို သတိထားပြီး စောင့်ကြည့်ရမည်ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် သည်းခြေပြွန်ကင်ဆာကို ကုသခြင်း။ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်သကဲ့သို့ အလားတူ နာတာရှည် အသည်းရောင်အသားဝါ B နှင့် နာတာရှည် အသည်းရောင် C ဝေဒနာရှင်များကိုလည်း အဆိုပါ ဗိုင်းရပ်စ်များသည် အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်စေသောကြောင့် အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ချေ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ စစ်ဆေးသင့်ကြောင်း သိရသည်။

ကင်ဆာဟာ ပြင်းထန်ပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ရောဂါတစ်ခုလို့ ထင်ရပေမယ့်၊ ဒါပေမယ့် စောစောသိရင် အချိန်မီ ကုသပေးတယ်။ ဒါမှ ငါတို့အားလုံး ချစ်ရတဲ့သူနဲ့ ထာဝရနေနိုင်မှာပါ။