ERAS คืออะไร ฟื้นตัวเร็ว เจ็บน้อยหลังผ่าตัด
ในอดีตผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดมักต้องงดน้ำงดอาหารนาน เจ็บแผลมาก นอนโรงพยาบาลหลายวัน ฟื้นตัวช้า แต่ปัจจุบันแนวคิดการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดได้เปลี่ยนไปอย่างมาก ด้วยแนวทางที่เรียกว่า ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวเร็วขึ้น เจ็บน้อยลง และปลอดภัยขึ้น
ERAS คืออะไร?
ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) คือ แนวทางการดูแลผู้ป่วยแบบองค์รวม ตั้งแต่ก่อนผ่าตัด – ระหว่างผ่าตัด – หลังผ่าตัดโดยอาศัยหลักฐานทางการแพทย์ (Evidence-based medicine) เพื่อ
- ลดความเครียดของร่างกายจากการผ่าตัด
- ลดภาวะแทรกซ้อน
- เร่งการฟื้นตัว
- เพิ่มคุณภาพชีวิตผู้ป่วย
แนวทางนี้ถูกพัฒนาและใช้อย่างแพร่หลายในโรงพยาบาลชั้นนำทั่วโลก
หลักการสำคัญของ ERAS
ERAS ไม่ใช่เทคนิคผ่าตัดเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการทำงานร่วมกันของทีมสหสาขาวิชาชีพ ได้แก่ ศัลยแพทย์ วิสัญญีแพทย์ พยาบาล นักโภชนาการ และทีมฟื้นฟู
ERAS ครอบคลุมอะไรบ้าง?
1. ก่อนผ่าตัด (Preoperative Care)
- ให้ความรู้ผู้ป่วยอย่างละเอียด ลดความกังวล
- งดอาหารตามความจำเป็นจริง (ไม่งดนานเกินไป)
- ประเมินโภชนาการและภาวะสุขภาพ
- เตรียมร่างกายให้พร้อมก่อนผ่าตัด
ผู้ป่วยที่เข้าใจการรักษาจะฟื้นตัวได้ดีกว่า
2. ระหว่างผ่าตัด (Intraoperative Care)
- เลือกวิธีผ่าตัดที่รบกวนเนื้อเยื่อน้อย (Minimally invasive)
- ควบคุมความเจ็บปวดด้วยเทคนิคหลายรูปแบบ
- ควบคุมอุณหภูมิร่างกายและปริมาณสารน้ำอย่างเหมาะสม
ลดการอักเสบ และลดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด
3. หลังผ่าตัด (Postoperative Care)
- เริ่มขยับตัวและลุกเดินเร็ว
- เริ่มรับประทานอาหารเร็วตามความเหมาะสม
- ใช้ยาแก้ปวดอย่างมีประสิทธิภาพโดยลดการพึ่งมอร์ฟีน
- ฟื้นฟูสมรรถภาพอย่างต่อเนื่อง
ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น
ERAS ช่วยผู้ป่วยได้อย่างไร?
งานวิจัยจำนวนมากพบว่า ERAS ช่วย
- ลดอาการปวดหลังผ่าตัด
- ลดการติดเชื้อและภาวะแทรกซ้อน
- ลดระยะเวลานอนโรงพยาบาล
- ลดโอกาสกลับมานอนซ้ำ
- เพิ่มความพึงพอใจของผู้ป่วย
โดยไม่เพิ่มความเสี่ยงทางการแพทย์
ERAS ใช้กับการผ่าตัดประเภทใดได้บ้าง?
แนวทาง ERAS ถูกนำมาใช้กับการผ่าตัดหลายสาขา เช่น
- การผ่าตัดมะเร็ง (รวมถึงมะเร็งเต้านม ลำไส้ ตับ)
- การผ่าตัดช่องท้อง
- การผ่าตัดทางนรีเวช
- การผ่าตัดกระดูกและข้อ
โดยต้องปรับให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย
ผู้ป่วยมีบทบาทสำคัญใน ERAS อย่างไร?
ERAS จะได้ผลดีที่สุดเมื่อ
- ผู้ป่วยเข้าใจแผนการรักษา
- ปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างต่อเนื่อง
- กล้าสอบถามเมื่อมีข้อสงสัย
ERAS คือ การรักษาที่ผู้ป่วยมีส่วนร่วมไม่ใช่แค่รอการผ่าตัด
ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) คือแนวทางการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดยุคใหม่
ที่ช่วยให้ฟื้นตัวเร็ว เจ็บน้อย ปลอดภัย กลับบ้านไว และเป็นหนึ่งในมาตรฐานสำคัญ ของโรงพยาบาลและศูนย์ศัลยกรรมชั้นนำในปัจจุบัน


