รักษามะเร็งครั้งแรก ทำไมต้องถูกต้องไม่ใช่แค่เร็ว
เมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง หลายคนมักรู้สึกตกใจ รีบร้อน และอยากเริ่มการรักษาให้เร็วที่สุดแต่สิ่งที่แพทย์ย้ำเสมอ คือ การรักษาครั้งแรกต้องถูกต้อง ไม่ใช่แค่รวดเร็ว เพราะการตัดสินใจในช่วงเริ่มต้น มีผลต่อโอกาสควบคุมโรค การตอบสนองต่อยา และการรักษาในระยะยาว
ทำไมการรักษามะเร็งครั้งแรกจึงสำคัญมาก?
การรักษาครั้งแรกเปรียบเสมือนการวางหมากกระดานตั้งแต่ตาแรก หากเริ่มต้นผิดอาจทำให้
- มะเร็งดื้อยาเร็วขึ้น
- เสียโอกาสการรักษาที่มีประสิทธิภาพกว่า
- ต้องเผชิญผลข้างเคียงโดยไม่จำเป็น
ในทางกลับกันหากเริ่มต้นอย่างถูกต้อง โอกาสควบคุมโรคจะสูงขึ้นอย่างชัดเจน
สิ่งควรรู้ก่อนเริ่มการรักษามะเร็งครั้งแรก
1. ต้องรู้ชนิดของมะเร็งให้ชัดเจน
ไม่ใช่แค่รู้ว่าเป็นมะเร็งอะไร แต่ต้องรู้ให้ละเอียดว่า
- ชนิดเซลล์ (Pathology)
- ระดับความรุนแรง
- การกระจายของโรค
มะเร็งชื่อเดียวกัน แต่ชนิดเซลล์ต่างกัน วิธีรักษาอาจต่างกันมาก
2. การตรวจชิ้นเนื้อ คือหัวใจของการรักษา
การรักษาที่แม่นยำ เริ่มจากผลชิ้นเนื้อที่ถูกต้อง แพทย์จะใช้ข้อมูลนี้เพื่อ
- ยืนยันการวินิจฉัย
- วางแผนการรักษาที่เหมาะสม
- หลีกเลี่ยงการให้ยาที่ไม่จำเป็น
3. การรักษามะเร็งไม่ใช่สูตรเดียวใช้ได้ทุกคน
ในอดีตการรักษามักใช้วิธีเดียวกันกับผู้ป่วยจำนวนมาก แต่ปัจจุบันใช้แนวคิด Precision Medicine (การรักษาเฉพาะบุคคล) พิจารณาจาก
- ลักษณะยีนของมะเร็ง
- Biomarker
- สภาพร่างกายของผู้ป่วย
เพื่อเลือกการรักษาที่เหมาะกับคนนั้นจริง ๆ
4. ไม่ใช่แค่เลือกยา แต่ต้องเลือกลำดับการรักษา
บางกรณีควร
- ผ่าตัดก่อน
- ให้ยาเคมีบำบัดก่อน
- หรือใช้ภูมิคุ้มกันบำบัดร่วมตั้งแต่ต้น
ลำดับการรักษาที่ถูกต้องช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ และลดผลข้างเคียงในระยะยาว
5. การรักษาที่ดีต้องมาจากทีมสหสาขา
มะเร็งไม่ใช่โรคที่แพทย์คนเดียวตัดสินใจทั้งหมด แต่ต้องอาศัย
- แพทย์เฉพาะทางด้านมะเร็ง
- ศัลยแพทย์
- รังสีแพทย์
- พยาธิแพทย์
- ทีมพยาบาลเฉพาะทาง
เพื่อให้ได้แผนการรักษาที่รอบด้านที่สุด
ถ้าเริ่มรักษาผิดตั้งแต่แรก จะเกิดอะไรขึ้นได้?
- มะเร็งอาจดื้อยาง่าย
- โอกาสใช้ยารุ่นใหม่ในอนาคตลดลง
- ต้องเปลี่ยนแผนหลายครั้ง
- คุณภาพชีวิตผู้ป่วยลดลง
ซึ่งบางอย่างไม่สามารถย้อนกลับได้
แล้วผู้ป่วยควรทำอย่างไร?
- อย่ารีบรักษาโดยยังไม่เข้าใจแผนทั้งหมด
- ขออธิบายผลตรวจให้ชัดเจน
- เก็บเอกสารผลตรวจทุกชิ้น
- ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางมะเร็งโดยตรง
- หากลังเลสามารถขอความเห็นที่สอง (Second Opinion)
สรุป การรักษามะเร็งที่ดี เริ่มต้นจากการตัดสินใจที่ถูกต้อง
การรักษาครั้งแรกที่ถูกต้องไม่ใช่แค่ช่วยควบคุมโรคได้ดีขึ้น แต่ยังช่วย
- ลดผลข้างเคียง
- ยืดระยะเวลาคุณภาพชีวิต
- เพิ่มโอกาสการตอบสนองต่อการรักษาในอนาคต
เพราะมะเร็ง…รักษาถูกตั้งแต่แรก ดีกว่าแก้ไขในภายหลัง
