มะเร็งเต้านมควรเริ่มรักษาเมื่อไหร่ถึงไม่สาย

หลังได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งเต้านม หนึ่งในคำถามแรกที่ผู้ป่วยเกือบทุกคนสงสัย คือ ต้องรีบผ่าตัดทันทีไหม? ถ้าขอเวลาตั้งสติ หาข้อมูล หรือปรึกษาแพทย์เพิ่มจะสายไปหรือเปล่า? บทความนี้จะช่วยอธิบายตามหลักการแพทย์ว่า ควรเริ่มการรักษาเมื่อใด และสามารถรอได้นานแค่ไหนโดยไม่กระทบโอกาสหายจากโรค

หลังรู้ผลว่าเป็นมะเร็งเต้านม สิ่งสำคัญที่สุดคือ ยังไม่ต้องรีบ แต่ห้ามนิ่ง

ข่าวดี คือ  มะเร็งเต้านมส่วนใหญ่ ไม่ได้โตเร็วเป็นวันต่อวัน ในผู้ป่วยส่วนใหญ่

• การรอเป็นสัปดาห์เพื่อวางแผนการรักษาที่ถูกต้อง
• ไม่ทำให้โอกาสหายลดลง

แต่สิ่งที่ไม่ควรทำ คือ  ปล่อยผ่านเป็นเดือน ๆ โดยไม่มีแผนการรักษาที่ชัดเจน

โดยทั่วไปควรเริ่มการรักษาภายในกี่สัปดาห์?

จากข้อมูลทางการแพทย์และแนวทางสากล

ช่วงเวลาที่ “เหมาะสม”

• เริ่มรักษาภายใน 2–6 สัปดาห์ หลังได้รับการวินิจฉัยอย่างชัดเจน  ถือว่าปลอดภัยและไม่กระทบผลลัพธ์ในผู้ป่วยส่วนใหญ่

หากเกิน 8–12 สัปดาห์

• อาจเริ่มมีผลต่อ
  • ขนาดก้อน
  • การลุกลามของโรค
  • ทางเลือกในการรักษา

โดยเฉพาะในมะเร็งบางชนิดที่มีความก้าวร้าวสูง

ทำไมแพทย์บางรายยังไม่ผ่าตัดทันที?

เพราะการรักษามะเร็งเต้านมที่ดีที่สุด  ไม่ใช่แค่รีบผ่าแต่คือ รักษาให้ถูกลำดับ ก่อนตัดสินใจผ่าตัด แพทย์อาจต้องรู้ข้อมูลสำคัญ เช่น

• ชนิดของเซลล์มะเร็ง
• ตัวรับฮอร์โมน (ER / PR)
• HER2
• การกระจายไปต่อมน้ำเหลือง
• ระยะของโรคที่แท้จริง

ข้อมูลเหล่านี้ช่วยกำหนดว่า  ควรผ่าตัดก่อนหรือให้ยาเคมีบำบัด / ยาเจาะจงก่อน (Neoadjuvant)

กรณีใดที่ยังรอได้โดยไม่เสียโอกาส?

ผู้ป่วยที่มักมีเวลาในการวางแผนมากขึ้น ได้แก่

• มะเร็งเต้านมระยะเริ่มต้น
• ก้อนขนาดเล็ก
• ชนิดที่โตช้า (เช่น hormone receptor positive)
• ยังไม่มีการกระจาย

ในกลุ่มนี้ การรอไม่กี่สัปดาห์เพื่อ

• ปรึกษาทีมแพทย์
• ขอความเห็นที่สอง
• เตรียมร่างกายและจิตใจ

ถือว่าเป็นเรื่องเหมาะสม

กรณีใดที่ไม่ควรชะลอการรักษา?

ควรเริ่มรักษาเร็วขึ้น หากพบว่า

• ก้อนโตเร็วผิดปกติ
• เป็น Triple-negative breast cancer
• เป็น HER2-positive ที่มีความก้าวร้าว
• มีอาการอักเสบ บวม แดง (Inflammatory breast cancer)

แพทย์จะเป็นผู้ประเมินความเร่งด่วนในแต่ละราย

การรอเพื่อรักษาให้ถูกดีกว่าการรีบแบบไม่วางแผน

สิ่งที่แพทย์มะเร็งย้ำเสมอ คือ การรักษาที่ถูกต้องตั้งแต่แรก  สำคัญกว่าการเริ่มรักษาเร็วแต่ไม่ตรงจุด เพราะหากเริ่มผิดลำดับอาจทำให้

• ต้องรักษาซ้ำ
• เสียโอกาสในการสงวนเต้านม
• หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ไม่จำเป็น