มะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล คืออะไร
มะเร็งเต้านมชนิดที่มีตัวรับฮอร์โมนเป็นบวก หรือที่เรียกว่ามะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล (Luminal subtype) เป็นมะเร็งเต้านมที่พบได้มากที่สุด คิดเป็นมากกว่า 75% ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมทั้งหมด
มะเร็งชนิดนี้มีลักษณะเฉพาะที่สำคัญ คือ เซลล์มะเร็งมีตัวรับฮอร์โมนเพศหญิง ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อแนวทางการรักษาและพยากรณ์โรค
มะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล (Luminal Subtype) คืออะไร?
มะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล คือ มะเร็งเต้านมที่ตรวจพบว่าเซลล์มะเร็งมีตัวรับฮอร์โมนเอสโตรเจน (ER positive) หรือตัวรับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (PR positive) ฮอร์โมนเพศหญิงจึงมีบทบาทในการกระตุ้นการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งชนิดนี้
มะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก
Luminal A
ลักษณะเด่น
- ER/PR เป็นบวกชัดเจน
- HER2 เป็นลบ
การแบ่งตัวของเซลล์ต่ำ (Ki-67 ต่ำ)
- เป็นชนิดที่พยากรณ์โรคดีที่สุด
- ตอบสนองดีต่อยาฮอร์โมนบำบัด
Luminal B
ลักษณะเด่น
- ER เป็นบวกแต่การแบ่งตัวของเซลล์สูงกว่า
- อาจเป็น HER2 ลบ หรือ HER2 บวก
- โรคมักมีความก้าวร้าวมากกว่า Luminal A
อาจต้องรักษาด้วย
ทำไมมะเร็งเต้านมชนิดลูมินอลจึงพบบ่อย?
เนื่องจากเต้านมเป็นอวัยวะที่ตอบสนองต่อฮอร์โมนเพศหญิงโดยตรง ความเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนตลอดชีวิต เช่น การมีประจำเดือน การตั้งครรภ์ วัยหมดประจำเดือน การใช้ฮอร์โมนบางชนิดล้วนเกี่ยวข้องกับการเกิดมะเร็งชนิดนี้
การรักษามะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล การรักษาจะพิจารณาจากระยะของโรค ชนิดย่อย (Luminal A หรือ B) อายุและสุขภาพผู้ป่วย
แนวทางหลักประกอบด้วย
1. การผ่าตัด
- ผ่าตัดสงวนเต้านม
- ผ่าตัดเต้านมทั้งหมด (ตามข้อบ่งชี้)
2. ยาฮอร์โมนบำบัด (Hormonal Therapy)
เป็นหัวใจสำคัญของการรักษา เช่น
- Tamoxifen
- Aromatase inhibitors
ช่วยลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำอย่างมีนัยสำคัญ
3. เคมีบำบัด
ใช้ในกรณี
- โรคมีความเสี่ยงสูง Luminal B
- มีการแพร่กระจายไปต่อมน้ำเหลือง
4. ยาเจาะจงเป้าหมาย
- ในกรณีที่เป็น Luminal B ชนิด HER2 positive
- พยากรณ์โรคของมะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล
- โดยรวมถือว่าเป็นมะเร็งเต้านมที่รักษาได้ผลดี มีอัตราการรอดชีวิตสูง ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ
โดยเฉพาะหากตรวจพบเร็วได้รับการรักษาครบถ้วน รับประทานยาฮอร์โมนครบตามแผน
สิ่งที่ผู้ป่วยควรรู้
- มะเร็งชนิดนี้อาจกลับมาเป็นซ้ำได้ช้า (หลัง 5–10 ปี)
- การติดตามรักษาและทานยาฮอร์โมนสม่ำเสมอจึงสำคัญมาก
- ห้ามหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
สรุป
มะเร็งเต้านมชนิดลูมินอล (Luminal subtype) เป็นมะเร็งเต้านมที่พบมากที่สุด และเป็นชนิดที่มีแนวทางการรักษาชัดเจน ตอบสนองต่อยาฮอร์โมนได้ดี มีโอกาสควบคุมโรคและมีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว
การเข้าใจชนิดของมะเร็งอย่างถูกต้อง คือ จุดเริ่มต้นของการรักษาที่เหมาะสมและได้ผลดีที่สุด


