มะเร็งระยะที่สี่ ตรวจเร็วรักษาถูกมีโอกาสไหม

เมื่อพูดถึงมะเร็งระยะที่ 4 หลายคนมักเข้าใจทันทีว่า รักษาไม่ได้ ทำได้แค่ประคับประคอง แต่ในปัจจุบัน แพทย์เริ่มพูดคำว่า ควบคุมโรคระยะยาว บางรายโรคสงบจนไม่พบเซลล์มะเร็ง

คำถามสำคัญ คือ มะเร็งระยะที่สี่ ถ้าตรวจพบเร็วและรักษาถูกต้องตั้งแต่แรก… มีโอกาสหายจริงหรือไม่?

มะเร็งระยะที่ 4 คืออะไร?

มะเร็งระยะที่ 4 หมายถึง มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นแล้ว (Metastasis) เช่น  มะเร็งลำไส้กระจายไปตับ  มะเร็งเต้านมกระจายไปกระดูก  มะเร็งปอดกระจายไปสมอง ในอดีตการรักษามักจำกัด แต่ปัจจุบันแนวคิดการรักษาเปลี่ยนไปอย่างมาก

“หายขาด” กับ “ควบคุมโรค” ต่างกันอย่างไร?

หายขาด (Cure)

• ไม่พบเซลล์มะเร็ง
• ไม่กลับมาเป็นซ้ำในระยะยาว

ควบคุมโรค (Disease Control)

• มะเร็งสงบ
• ก้อนเล็กลง หรือไม่ลุกลาม
• ใช้ชีวิตใกล้เคียงปกติได้นานหลายปี

ในมะเร็งระยะที่ 4 เป้าหมายหลัก คือ ควบคุมโรค แต่ในผู้ป่วยบางกลุ่มอาจเข้าใกล้คำว่าหายได้จริง

กรณีใดบ้างที่มะเร็งระยะที่ 4 มีโอกาสดี?

1. ตรวจพบในช่วงที่ยังแพร่กระจายจำกัด เรียกว่า Oligometastasis

• กระจายเพียง 1–2 ตำแหน่ง
• สามารถใช้การรักษาเฉพาะจุด เช่น
  • ผ่าตัด
  • รังสีรักษาเฉพาะจุด
  • RFA / TACE (ในบางชนิด)

2. ได้รับการรักษาถูกต้องตั้งแต่แรก

ประกอบด้วย

• ตรวจชิ้นเนื้ออย่างละเอียด
• รู้ชนิดเซลล์มะเร็ง
• ตรวจยีน / Biomarker
• วางแผนรักษาแบบ Precision Medicine

ลดโอกาสดื้อยาและเพิ่มอัตราควบคุมโรค

3. มะเร็งตอบสนองดีต่อยาสมัยใหม่

เช่น

• Targeted Therapy
• Immunotherapy

ในมะเร็งบางชนิด เช่น

• มะเร็งปอดบางกลุ่ม
• มะเร็งผิวหนัง (Melanoma)
• มะเร็งลำไส้ใหญ่บางชนิด

ผู้ป่วยสามารถมีชีวิตยืนยาวหลายปีและบางรายไม่พบรอยโรคเหลืออยู่

4. สุขภาพพื้นฐานผู้ป่วยยังดี

• อวัยวะสำคัญยังทำงานได้
• ไม่มีโรคร่วมรุนแรง
• รับการรักษาได้ต่อเนื่อง

สิ่งนี้มีผลต่อผลลัพธ์การรักษาอย่างมาก