โรคตับแข็ง ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ก็เป็นได้
โรคตับแข็ง คือ โรคที่เกิดจากการทำลายของเซลล์ตับ เมื่อนานวันเข้าเกิดการทำลายเรื้อรัง แล้วตับมีการซ่อมแซมตัวเองเกิดขึ้น มากขึ้นๆก็จะเกิดเป็นลักษณะของผังผืด จนกระทั่งเกิดตับแข็งในที่สุด
นอกจากการดื่มสุราเป็นประจำที่ทำให้เกิดโรคตับแข็งแล้ว สาเหตุอื่นๆ อย่างเช่น การติดเชื้อไวรัสไวรัสตับอักเสบบี ไวรัสตับอักเสบซี ก็เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคตับแข็งได้
การที่เรามีไขมันพอกตับอาจจะมีโรคอ้วน หรือว่ามีโรคมิสเตอร์บีน อย่างเช่น โรคเบาหวาน โรคไขมัน แล้วทำให้เกิดไขมันพอกตับ พอพอกไปนานๆ ก็เกิดภาวะตับแข็งขึ้นมา หรือการรับประทานยาบางชนิด อย่างเช่น ยาของกลุ่มโรครูมาตอยด์ ยาบางชนิดก็มีความเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคตับแข็ง นอกจากนี้ก็จะมีส่วนในเรื่องของ Auto imoon ที่ผิดปกติบางอย่างของตับที่ไปเล่นงานเซลล์ตับ และท่อน้ำดีของตับ ก็เกิดภาวะตับแข็งได้
อาการของโรคตับแข็ง
ส่วนใหญ่โรคตับแข็งในระยะต้นแทบไม่มีอาการ หรืออาจจะมีอาการอ่อนเพลียเล็กน้อย พอเป็นตับแข็งมากขึ้น หรือระยะเวลานานขึ้นก็จะเริ่มมีอาการแสดงต่างๆตามมา อย่างเช่น
- มีภาวะท้องมาน
- มีตาเหลือง
- มีเส้นเลือดขอดที่หลอดอาหาร ซึ่งอาจจะอาเจียนออกมาเป็นเลือด
- ในบางรายอาจจะพบว่ามีลักษณะของคล้ายๆ เส้นเลือดฝอยที่ผิดปกติเป็นรูปแมงมุมที่บริเวณหน้าอก
การวินิจฉัยโรคตับแข็ง
ในกรณีที่ผู้ป่วยรายไหนเป็นตับแข็งแล้ว อาจดูประวัติที่มีโรคประจำตัว หรือการดื่มสุรา ประวัติการใช้ยาอะไรเป็นประจำ การตรวจร่างกายเพื่อหาสัญญาณบ่งชี้ของโรคตับแข็งแบบที่บอกไปข้างต้น
นอกจากนี้ยังใช้วิธีการตรวจเพิ่มเติมร่วมด้วย เช่น
- การตรวจเลือด
- การทำอัลตร้าซาวด์ เพื่อตรวจว่ามีลักษณะที่เข้าได้กับโรคตับแข็งหรือไม่
- ตรวจดูภาวะแทรกซ้อน เช่น ม้ามโต หรือมีน้ำในช่องท้อง
ในบางรายอาจจะใช้อุปกรณ์อื่นเข้ามาช่วย เช่น การตรวจระดับผังผืดของตับ อย่างเช่น ไฟโบสแกน หรืออาจมีการเจาะเนื้อตับมาตรวจเพื่อพิสูจน์ ซึ่งปัจจุบันใช้ค่อนข้างน้อยลง
ภาวะแทรกซ้อนของโรคตับแข็ง
กรณีภาวะแทรกซ้อนของตับแข็ง อันแรกเลย คือมีน้ำเกิดขึ้นในช่องท้อง ท้องจะโตขึ้นใหญ่ขึ้น มีภาวะท้องมาน ทำให้รู้สึกอึดอัดแน่นท้อง
ในบางรายมีการติดเชื้อของน้ำในช่องท้องเกิดขึ้น มีไข้ ทำให้มีการติดเชื้อ และเสี่ยงติดเชื้อเข้าสู่กระแสเลือด
นอกจากนี้ยังมีภาวะเส้นเลือดขอดที่หลอดอาหาร ซึ่งบางรายอาจมีการแตกของเส้นเลือดขอด ทำให้เกิดภาวะอาเจียนเป็นเลือด
อีกทั้งอาจพบภาวะไตวายเฉียบพลันที่เป็นภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยตับแข็งได้
แนวทางการรักษาโรคตับแข็ง
โรคตับแข็งอย่างที่กล่าวในตอนต้น เนื่องจากว่ามีตัวกระตุ้นบางอย่างอาจจะทำให้เกิดตับแข็ง ดังนั้นในการรักษาจะต้องตัดตัวกระตุ้นเหล่านั้น
ตัวอย่างเช่น
- หากตับแข็งเกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ ต้องหยุดดื่มแอลกอฮอล์
- หากเกิดจากไวรัสตับอักเสบ จะรักษาในส่วนของไวรัส
ปัจจุบันมีแนวทางรักษาไวรัสตับอักเสบบี และไวรัสตับอักเสบซี โดยการใช้ยาต้านไวรัส หากเกิดจากไขมันพอกตับ จะต้องควบคุมน้ำหนัก ถ้าเป็นจากตับอักเสบออโต้อิมมูนที่ทำให้เกิดตับแข็ง ก็จะมีการให้ยาในส่วนของยากดภูมิ
