7 วิธีดูแลตัวเองลดมะเร็งเต้านมกลับมาเป็นซ้ำ
หลังการรักษามะเร็งเต้านม ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัด เคมีบำบัด รังสีรักษา หรือยามุ่งเป้า คำถามที่ผู้ป่วยเกือบทุกคนกังวลเหมือนกัน คือ ทำอย่างไรมะเร็งเต้านมถึงจะไม่กลับมาเป็นซ้ำ?
แม้จะไม่สามารถรับประกันได้ 100% แต่การดูแลตัวเองอย่างถูกต้อง ช่วยลดความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำได้จริง และช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะแรก
มะเร็งเต้านมกลับมาเป็นซ้ำได้อย่างไร?
การกลับเป็นซ้ำอาจเกิดได้หลายรูปแบบ เช่น
สาเหตุหลักคือ
- มีเซลล์มะเร็งขนาดเล็กหลงเหลืออยู่
- มะเร็งบางชนิดมีความดื้อยา
- พฤติกรรมสุขภาพไม่เหมาะสมหลังรักษา
7 หลักปฏิบัติสำคัญ ลดโอกาสมะเร็งเต้านมกลับมา
1. มาพบแพทย์และติดตามผลสม่ำเสมอ
การติดตามหลังรักษาเป็นหัวใจสำคัญที่สุด แพทย์จะประเมินจาก
- การตรวจร่างกาย
- การตรวจภาพ (Ultrasound / Mammogram / CT / Bone scan ตามความจำเป็น)
- อาการผิดปกติที่ผู้ป่วยรายงาน
การตรวจพบเร็วช่วยให้ควบคุมโรคได้ดีกว่าเสมอ
2. รับประทานยาตามแผนอย่างเคร่งครัด
โดยเฉพาะผู้ป่วยที่
- เป็นมะเร็งเต้านมชนิดฮอร์โมนเป็นบวก (Luminal subtype)
- จำเป็นต้องรับประทานยาฮอร์โมนต่อเนื่อง 5–10 ปี
การหยุดยาเองก่อนกำหนด เพิ่มความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำอย่างชัดเจน
3. ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
ไขมันในร่างกายเป็นแหล่งสร้างฮอร์โมนเอสโตรเจน ซึ่งเกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านมบางชนิด
- หลีกเลี่ยงภาวะอ้วนลงพุง
- เน้นอาหารสมดุล ลดหวาน มัน เค็ม
น้ำหนักที่เหมาะสมเท่ากับลดความเสี่ยงมะเร็งกลับมา
4. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
งานวิจัยพบว่า การออกกำลังกายระดับปานกลางอย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดอัตราการกลับเป็นซ้ำและเพิ่มอัตราการรอดชีวิต แนะนำเดินเร็ว ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน อย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์
5. เลือกรับประทานอาหารที่ดีต่อร่างกาย
ควรเน้น
- ผัก ผลไม้หลากสี
- ธัญพืชไม่ขัดสี
- ปลา โปรตีนคุณภาพดี
ควรหลีกเลี่ยง
- แอลกอฮอล์ (เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งเต้านม)
- อาหารแปรรูป ไขมันทรานส์
6. สังเกตอาการผิดปกติของตัวเองเสมอ
แม้จะรักษาครบแล้ว ควรรีบพบแพทย์หากมี
- ปวดกระดูกเรื้อรัง
- ไอ เหนื่อย หอบ
- น้ำหนักลดผิดปกติ
- ปวดศีรษะรุนแรงหรืออาการทางระบบประสาท
อย่ารอให้ชัดเพราะมะเร็งระยะแรกมักไม่แสดงอาการมาก
7. ดูแลสุขภาพใจ ลดความเครียด
- ความเครียดเรื้อรังส่งผลต่อภูมิคุ้มกันการพักผ่อนให้เพียงพอ
- การพูดคุยกับครอบครัว ทีมแพทย์ หรือกลุ่มผู้ป่วย
- ช่วยให้การฟื้นตัวดีขึ้นทั้งร่างกายและจิตใจ
สรุป ทำอย่างไรให้มะเร็งเต้านมไม่กลับมา?
แม้ไม่มีวิธีใดป้องกันได้ 100% แต่ผู้ป่วยสามารถลดความเสี่ยงได้อย่างมีนัยสำคัญ ด้วยการติดตามแพทย์สม่ำเสมอ รับประทานยาครบตามแผน ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต ใส่ใจสัญญาณเตือนของร่างกาย
การรักษาไม่ได้จบที่ห้องผ่าตัด แต่ต่อเนื่องไปกับการดูแลตัวเองในทุกวัน


