ก่อนเริ่มยาต้านฮอร์โมนคนไข้มะเร็งควรรู้อะไร

หลังได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น มะเร็งเต้านมชนิดฮอร์โมนเป็นบวก (Hormone receptor–positive / Luminal subtype) ผู้ป่วยจำนวนมากจะได้รับคำแนะนำให้เริ่มยาต้านฮอร์โมน เช่น Letrozole Anastrozole Exemestane

คำถามที่พบบ่อย คือ ยานี้จำเป็นแค่ไหน? ต้องทานนานเท่าไร? ถ้าทานไม่สม่ำเสมอ จะกลายเป็นมะเร็งระยะสี่ไหม? บทความนี้จะอธิบาย สิ่งที่คนไข้ควรรู้ก่อนเริ่มยา และเหตุผลว่าทำไมยากลุ่มนี้จึงสำคัญต่อการป้องกันมะเร็งกลับมาเป็นซ้ำหรือแพร่กระจาย

ยาต้านฮอร์โมน Letrozole, Anastrozole, Exemestane คืออะไร?

ยาทั้ง 3 ชนิดจัดอยู่ในกลุ่ม Aromatase Inhibitors (AI)  ทำหน้าที่ลดการสร้างฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกาย  เพราะมะเร็งเต้านมชนิด Luminal ใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นอาหารในการเจริญเติบโต เมื่อฮอร์โมนลดลงเซลล์มะเร็งจึงถูกตัดแหล่งพลังงาน

ใครบ้างที่เหมาะกับยากลุ่มนี้?

ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ ER positive / PR positive โดยเฉพาะผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน หรือผู้ที่กดรังไข่แล้ว

ยากลุ่มนี้มักใช้หลังผ่าตัด หลังเคมีบำบัดหรือรังสีรักษา เพื่อลดโอกาสมะเร็งกลับมาเป็นซ้ำในอนาคต

ต้องทานยานานแค่ไหน?

โดยทั่วไปอย่างน้อย 5 ปี บางรายอาจนานถึง 7–10 ปี ขึ้นกับระยะโรค ความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำ การตอบสนองของผู้ป่วย ระยะเวลานี้ไม่ใช่การรักษาเฉียบพลัน แต่เป็นการป้องกันระยะยาว

หากไม่ทานยา หรือหยุดยาเอง จะเกิดอะไรขึ้น?

นี่คือประเด็นสำคัญที่ผู้ป่วยควรรู้ ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ได้แก่

• มะเร็งเต้านมชนิดฮอร์โมนบวก อาจกลับมาเป็นซ้ำช้า แต่ดื้อและลุกลาม
• การหยุดยาก่อนกำหนด เพิ่มความเสี่ยง
  • มะเร็งกลับมา
  • มะเร็งแพร่กระจาย
  • พัฒนาเป็นมะเร็งระยะที่ 4

มะเร็งระยะสี่จำนวนไม่น้อย เกิดจากโรคกลับมาเป็นซ้ำไม่ใช่ตรวจพบครั้งแรก

ยานี้ทำให้กลายเป็นมะเร็งระยะที่ 4 หรือไม่?

คำตอบ คือ ไม่ใช่แต่ความจริงคือ

• ยานี้ช่วยลดความเสี่ยง การกลายเป็นระยะที่ 4
• ปัญหามักเกิดจากทานยาไม่สม่ำเสมอ หยุดยาเพราะผลข้างเคียง ไม่มาติดตามการรักษา

ดังนั้น การทานยาต่อเนื่องสำคัญมาก